‘नेपालको शक्ति संघर्षका निर्णायक युद्ध नेपालका डाँडाकाँडामा होइन, दिल्लीका बैठकहरूमा भएका छन्’

बीबीसीका चर्चित विदेश मामिला संवाददाता हम्फ्री हक्सलेको Democracy Kills पुस्तक लोकतन्त्र विरोधी ‘प्रतिगामी’ बमन होइन । तर ‘पश्चिमा शैलीको लादिएको लोकतन्त्र’का घातक खतराहरुको सूक्ष्म विश्लेषण हो ।

 

नेपालबारेको शास्त्रीय महत्त्वको सन् १९७१ मा प्रकाशित पुस्तक Nepal: Strategy for Survival मा लियो रोजले लेखेका थिए। ‘नेपालको शक्ति संघर्षका निर्णायक युद्ध नेपालका डाँडाकाँडामा होइन, दिल्लीका बैठकहरूमा भएका छन्।’

 

उनले त्यो लेखेको ५० वर्ष नाघ्यो तर स्थितिमा पटक्कै अन्तर आएको छैन। गएका कैयौँ दशकमा अवस्था झन्-झन् नाजुक भएर गएको छ। कतिसम्म भने विदेशी दूतहरूले बहालवाला/भूतपूर्व प्रधानमन्त्रीहरूलाई चप्पल लगाएर भेट्नेदेखि, होटेलमा लाइन लगाएर पर्खाउने तथा मध्यरातमा प्रधानमन्त्रीकै कार्यालयमा थर्काउनेसम्मको स्थिति देखापर्‍यो।

 

आज, आमनागरिक पीडामा छटपटिरहँदा देशको राजनीतिक युद्ध फेरि पनि विदेशी भूमिमा लडिँदै गरेको र हाम्रा निर्णायक महत्त्व राख्ने नेताहरू विदेशीकै गोटी बनेको खबर आइरहेका छन् । Democracy Kills मा व्यक्त गरिएको एउटा प्रमुख चिन्ता ‘विदेशी हस्तक्षेप’ बारे छ।

 

रणनीतिक स्वार्थ पूरा गर्न हुने विदेशी हस्तक्षेपले कसरी कमजोर लोकतन्त्रहरूलाई ध्वस्त या अझ कमजोर बनाइदिएका छन् भन्नेबारे छ । विश्व राजनीतिको केन्द्र दक्षिण/पूर्वएसिया बन्दै जाँदा नेपालको भूराजनीतिक अवस्थिति विदेशी शक्तिका लागि बढ्दो चासो बन्दै जानु स्वभाविक हो।

 

हाम्रो स्वाभिमानहीन नेतृत्व, भ्रष्टता, अविकास, अशिक्षा, विपन्नताले त्यो हष्तक्षेपलाई मलजल प्रदान गर्छ नै । तर त्यसलाई सम्मानजनक र कुटनीतिक ढंगबाट सामाना गर्न र शन्तुलनमा राख्न सक्ने संस्था र नेतृत्व हामीलाई चाहिन्छ कि चाहिँदैन ?

 

राजनीतिक संकट पर्ने वित्तिकै विदेशी दूतहरू नेताका घरघर र बालुवाटारका कोठाचोटामा प्रवेश गर्ने या निम्त्याइने प्रवृत्तिलाई रोक्ने कि नरोक्ने ? कि त्यसबारे टिप्पणीमात्रै गरेर बस्ने ? विदेशी सरकार र दूतहरूसँग सम्पर्क राख्नु हुँदैन, संवाद गर्नु हुँदैन भनेको होइन। तर अब पनि हामीले यो विषयमा संवेदनशील नहुने हो भने, हामी न राजनीतिक स्थिरता न आर्थिक विकास हासिल गर्न सक्छौँ।

 

हामीलाई अन्तत्वगत्वा, लोकतन्त्रले नै मार्छ (Democracy Kills). सचेत बन्न ढिलो भइसक्यो। समय घड्किएपछि आएको चेतना केवल पश्चतापमा सीमित हुन्छ, त्यसको केही अर्थ हुँदैन।  (विवेकशिल साझा पार्टीका अध्यक्ष रविन्द्र मिश्र मिश्रले समाजिक संजालमा गरेको पोस्ट)


Reliable Life Insurance

ग्लोबल नेपालीपत्रमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई info@nepalipatra.com मा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाई आफ्नो बिजनेश प्रवद्र्धन गर्न चाहनुहुन्छ भनेsales@nepalipatra.com सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाईंफेसबुकट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

थप समाचार

महानगरको नीति तथा कार्यक्रम पारित

  • 5 hours ago
महानगरको नीति तथा कार्यक्रम पारित

काठमाडौं । काठमाडौँ महानगरपालिकाको नवौँ नगरसभाबाट आगामी आर्थिक वर्ष २०७८/२०७९ को नीति तथा कार्यक्रम सर्वसम्मत पारित भएको छ ।

महाकालीमा खतराको सङ्केत

  • 5 hours ago
महाकालीमा खतराको सङ्केत

दार्चुला । लगातारको वर्षाका कारण महाकाली नदीमा पानीको स्तरले खतराको सङ्केत पार गरेको छ । डडेल्धुरा परशुराम धाममा रहेको परशुधाम गेज स्टेशनका अनुसार महाकाली नदीको जलस्तर सात मिटर रहेको छ ।

१३ औँ महाधिवेशनपछि काँग्रेस निकै कमजोर बन्योः नेता सिंह

  • 5 hours ago
१३ औँ महाधिवेशनपछि काँग्रेस निकै कमजोर बन्योः नेता सिंह

काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंहले पार्टीको १३ औँ महाधिवेशनपछि कांग्रेस निकै कमजोर बनेको बताएका छन् । लोकतन्त्रका लागि हाम्रो अभियानले आज यहाँ आयोजना गरेको बागमती प्रदेशस्तरीय ‘नेपाली



पर्यटन

अर्घाखाँचीका धार्मिक, ऐतिहासिकस्थल र पर्यटनको सम्भावना

अर्घाखाँचीका धार्मिक, ऐतिहासिकस्थल र पर्यटनको सम्भावना

अर्घाखाँची । चौबिसे राज्यअन्तर्गत पर्ने अर्घा राज्य र खाँची राज्य मिलेर अर्घाखाँची जिल्ला बनेको हो । नेपाल एकीकरणको समयमा दुवै राज्य पाल्पासँगै नेपाल राज्यमा मिलेको इतिहास छ ।

जीवनशैली

मुटु स्वस्थ राख्ने ८ तरिका

मुटु स्वस्थ राख्ने ८ तरिका

एजेन्सी । हार्ट फेलियरको बारेमा आमधारणा यो छ कि यसमा मुटुले एकैचोटी काम गर्न छोड्छ तर यो पुर्णरुपमा साँचो हैन । हार्ट फेलियर भएमा मुटुको रगत पम्प गर्ने क्षमता कमजोर हँदै जान्छ ।

विचित्र विश्व

यो हो विश्वकै सबैभन्दा डरलाग्दो पुल

यो हो विश्वकै सबैभन्दा डरलाग्दो पुल

एजेन्सी । विश्वमा केही यस्ता डरलाग्दा मानवनिर्मित कुराहरु रहेका छन् जो पर्यटकका लागि निकै आकर्षकको केन्द्र बन्दै आइरहेका छन् । चीनमा पनि यस्तै एउटा पुल रहेको छ जसलाई हेर्न वार्षिक हजारौँ पर्यटकहरु जाने गरेका छन् ।