ड्राइभरको नैतिक संकटः बाइरोडको बाटोमा धुलो उडाउँदै

Bank Of Kathmandu
Mega Bank
Norvic Hospital
  • शुक्रबार, २० चैत, २०७७
  • 1 year ago
  • बिचार

खोइ नैतिकता ? बिरालोले खायो ।  ......खोलो खोई ? भुतक्कै सुक्यो । 

 

सरकारः राज्य संचालन गर्न राज्यका हरेक पक्षले आफ्नो अधिकार सुम्पिएको शक्तिशाली सर्वभौमशक्ति हो । उस्को बाध्यकारिता भनेको नैतिकता नै मुख्य हो । सर्वशक्तिमान सरकार, राज्यको हरक्षेत्रले अनुसरण गर्ने आदर्श पनि हो । सरकारको आदर्शीकरणले राज्य संचालन हुन सरकारमा हुनु पर्ने नैतिकता नै यस्तो अस्त्र हो, जस्को कारण सरकारमा स्वतःस्फूर्त मार्गनिर्देशन भएको हुन्छ । अझ लोकतन्त्रमा त नैतिकता नै लोकतन्त्रको प्राण हो । नैतिकता त्यागेपछि जुनै किसिमको शासन व्यवस्थाले राज्यलाई सिंगारे पनि त्यहाँ अन्त्यमा निरंकुशता नै जन्मिन्छ । फरक यति हो, समय र अवतार फरक हुन्छन ।

 

लोकतान्त्रिक कानूनी राज्यमा नैतिकवान संस्कार विकास भएको सरकार भए देश नर्कलोकबाट स्वर्गलोक नै नभए पनि यो धर्तीमाथिको  स्वर्ग भने हुन्छ । त्यसरी भएका देशहरु हाम्रा सामु रमाइरहेको हामीले देखेका छौ । मुसा खान नपाएको भोको बिरालोले खाजा खान राखिएको बासीभात चप्काए झै सरकारले नैतिकताको प्रश्नमा बालक उत्सुकताले सोधिएका अन्तिम प्रश्नको जवाफमा झै “....खोलो खोई ? भुतुक्कै सुक्यो” भन्दै नैतिकता चप्काउदा समाज अनि राज्यभित्रको जनचेतनाले पनि स्वीकार्न वा लाचार हुन थालेपछि स्वर्गको सपना देख्ने राज्य यही धर्तीमाथि नर्कलोकमा परिणत हुँदोरहेछ । राज्यमा बेथिती, विसंगति र विकृतिको माहोल खडा भई दिमाग खुस्किएको पागल जस्ता गफाडी बकवेदान्ती तथौराहरुको राज्य चल्दोरहेछ । राज्यमा शासन चलाउने सर्वशक्तिमान सरकार नभएको  महसुस हुनु भनेको राज्य जीवित नहुनु जस्तै हुँदो रहेछ । 

 

जीवित प्राणी जस्तै बाचेको देशमा, कानूनले शासन गरेको आदर्श राज्य, जहाँ स्वाभिमानी सर्वभौमशक्ति सम्पन्न नैतिकवान सरकार खडा भए जनधनको सुरक्षा र शान्ति कायम हुदोरहेछ । शान्त देशमा बिकासको मुल फुट्दो रहेछ । कानूनी राज्य भन्दा रहेछन । जहाँ हरेक कुरो कानूनले व्याख्या गरेको हुँदो रहेछ र मान्दा रहेछन् । थिति हुँदो रहेछ । संगतिमा विश्वास हुदोरहेछ । कृति आकृति दृढ हुँदो रहेछ । समुदाय, समाज, परिवार र व्यक्ति आपसमाः  नैतिक अनुसाशन, मूल्यमान्यता, ईज्जत र मानसम्मान हुँदो रहेछ । अरुको कुरा सुन्ने र विचारलाई कदर गर्ने बानीपरेको हुँदो रहेछ । मत र विमतले तथ्य केलाउदा रहेछन । अरुको अवस्थालाई आफ्नो जस्तो गरेर महशुस गरी प्रतिक्रिया जनाउने हाउभाउबाटै थाहा पाइदो रहेछ । नकरात्मक र सकरात्मक सोचमा फरक मूल्यांकन गर्दारहेछन । चोर र साधु, भावनात्मक र यथार्थतामा फरक देख्दा रहेछन । आफ्नो दायित्व र नैतिकतामा ठूलो सम्मान र इज्जत रहेको विश्वास गर्दा रहेछन ।

 

लाचार, लालच र लैलैले देश नबाचेको अवस्थामा विश्वास, विचार र विवेक पनि लहै–लहै, लालच र लाचारमा नै हामफाल्दो रहेछ । मान्छे कुकुर बिरालो कुखुरो सबै एउटै जस्तै नै व्यवहार हुँदो रहेछ । प्राण त्यागिएकोे लासका जहाँ सिनु बढी हुन्छ त्यहाँ गिद्ध, स्याल र कागहरु जस्तो जन्तु फैलाउदा रहेछन् ।

 

संसारमा देखिएको कुरो हो, देश मर्नेक्रम अति भएपछि विश्वजगतमा गन्हाउनु पनि छाड्दो रहेछ । अनि देशमा राज्य बोकेको बस हाक्ने सरकार पनि सडक सडकको बिसौनीमा ससुरालीमा ज्वाईलाई झै दिइएको मेजमानी खाएर यात्रुहरु बोक्ने बस हाँक्ने ड्राइभर जस्तै हुँदै जाँदो रहेछ ।

 

अरुहरुको देश पनि हाम्रै देश जस्तो थियो । यस्तै नै लाग्छ । अरुहरुकोमा जस्तै नै हाम्रोमा पनि सबै छन् । नेता छन् । मान्छे छन् । जनावर छन् । भूगोल छ । दिमाग छ । वौद्धिक विज्ञ, वैज्ञानिक, राजनीतिज्ञ, व्यापारी, उद्योगपति, शिक्षक, कर्मचारी आदि अरुहरुका देशमा भएको जस्तै सबै नै छन् । मर्ने, जीउने र जन्माउने प्रकृया पनि एउटै नै हो । हेर्ने आँखो, बोल्ने मुख र सुन्ने कान पनि अरुहरुको जस्तै नै छ ।  ज्ञानविज्ञानको सारफेर पनि बेस्सरी भएको हो । प्रकृति र विज्ञानले केही फरक देखाएको छैन । अरुहरु बिगतलाई नविर्सिई विश्वलाई हेर्दै वर्तमानलाई भोगेर भविष्यमा आउने पुस्ताको लागि राष्ट्रियता, राज्य र स्वाभिमान अनि प्रभुत्वको लागि आफुलाई बलिदान गर्ने स्वाभिमानी हिम्मतले विश्वको दौडमा बाजि मार्न प्रयत्नरत हुदा रहेछन् । अनि मरेर पनि बाच्दारहेछन, सजाउँदा रहेछन् । 

 

देखिएको फरक हाम्रो देश गरीबबाट कंगाल भयो । अरुका देश धनि अनि धनि भए । हाम्रो संस्कार र सोच फरक रहेछ कहिले नसुध्रने । अरुको संस्कार सोच सुध्रिएको रहेछ । हामी थोरैलाई धेरै देख्दारहेछौ । अरुहरु धेरैलाई थोरै देख्दा रहेछन । हामी कृतिम जात र धर्मको भर्यांगबाट मान्छेमाथि चढेर अग्ला हुन खोज्दारहेछौ । अरुहरु सवै बराबर हुने मन्त्रको खोजमा लखतरान हुदा रहेछन् । 

 

हामी शताब्दीयौ स्वतन्त्र र सर्वभौमशक्ति सम्पन्न थियौ । इतिहास यसै भन्छ । राज्य सधै बलियो, हिम्मति र तागतिलो नै थियो । तर राज्यमा जनताको अधिकार र शक्ति मुठीमा लिएर राज्यको स्टिअरींग हातमा लिएको सरकार रक्स्याहा बकवेदान्ती तथौरो खलासी र चोट्टा कन्डक्टरहरुको साथमा रहदा बस्ता, खति भएको मतिले नैतिक पतन भएको बैरोडको बाटोमा ज्यान लिने ज्यानमारा बसको ड्राइभर झै अनियन्त्रित रहेछन ।  यी बारबार देखिएका चाखिएका राज्य हाक्ने सरकाररुपी ड्राइभरहरुमा इतिहासको गर्वबाटै असफल रक्त पिपासु सामन्ती आर्धआत्मिक मृत शेषान्तरहरु बारबार जाग्दारहेछन । आजतक  हामीमाथि भएको सत्य भने बैरोडको बाटोमा बस चलाउने ड्राइभरहरुले जनताको ज्यान सडक सडकमा लिइरहेका हुन्छन । राज्यको सरकाररुपी छदमभेपी छविलाले ड्राइभरहरुले बल्लतल्ल जनताले बचाएको ज्यान र जीउने आसा दुवैलाई बिकास र समृद्धिको मिठो बोलीको लोलोपोतोले लट्याउदै निमोठी निमोठी बेपरवाह मारीरहेका हुदारहेछन ।

 

छिमेकहरु कोही फिरंगीेले लुट्न स्वार्थका लागि लतमा पार्न ल्याइदिएको गाँजा तान्दै टन्न थिए । कोही लात खादाखादा आजित थिए । देख्दादेख्दै सुन्दासुन्दै पछिल्लो दिन वि. सं. २००७ पछिलाई मात्र हेरे पनि उनीहरुमा ज्ञान विज्ञान जन्मियो, फुल्यो फल्यो । दुनियाँदारी सरह सुध्रिए । नागरिक भए । देश भए । हामीकहाँ बिज्ञान जन्मनै पाएन ।

 

वेद र पुराणको भुँडी लाग्यो । टुप्पि फूल्यो र खुइलियो । कन्दनी छिनो । परिवर्तन अझ पनि केही आएन । एउटै खाले एकपक्षिय एकलौटीमा देश आजित भयो । प्रतिकुलको प्रतिफल विभाजन मात्र भयो । विकासको नाममा भौगोलिक बिभाजन, राजनीतिको नाममा मानसिक बिभाजन, मानसम्मान र हैकमी मालिक्याई छाट्न स्वार्थ र मनोकांक्षामा बिभाजन आदि ।

 

विश्वपरिवेशमा भएको प्रगति र परिवर्तनले हाम्रामा पनि केही अकाट्य परिवर्तित  विकास घिसारीए । यति बेलाको मदेश उती बेलाको हाम्रो तराई थियो । घिसारीएको विकास मदेशतिर मात्र डोर्याइयो । अहिले मदेश सवैले सुन्छन देख्छन । पहाड देख्दैन सुन्दैन । पहाडमा स्वर, सुर र सुर्याई मात्र ठूलो अनि गतिलो तयार भयो । आवश्यकता अनुसार जस्ले पायो उसैले प्रयोग गर्यो । यसरी विकास भएपछि बलियो मदेश भयो । पहाड र हिमाल सदियौ बाहिर बलियो भित्र खोक्रो पहिलाको जस्तो उस्तै रहेकोछ । बोक्सी अझै जति पिसाव ख्वाएर मारेपनि जीउदै छे । छाउपडीहरु उति बेला झै नै कोही छाउघरभित्रै मर्छन कोही धर्मसंस्कार र रीतिथितिका ठेगेदार जन्माउन हुर्कदै नै छन । धेरैले नबुभ्ने वेदका ठेली पढने त्रिवेदी चतुर्वेदी विद्वान र चेतनशीलहरु जे जति यीनै छाउपडी पहाड र हिमालले जन्मायो अनि बनायो तीहरु काठमाडौँ भए , मदेश भए । बाँकी छाडिएका यीनै ठूला र गतिलाहरु सवै ई.सं. १८१६ ले खोलीदिएको मुगलानीया वा लाहुरे गोहो पछ्याउन बाध्य भएका छन । पहाड र हिमाल, यस्तै मदेश, काठमाडौ र लाहुर जन्माउने बुढी भैसी र बीउ उमार्ने केही दिनको लागि बनाइएको ब्याड मात्र भएको छ । उत्तरतिर नाका खोलेर मोटर गाडी गुडाउन सके पहाड र हिमालकाहरुले पनि विकास देख्थे, रमाउथे । उन्का पनि कुरा ठूलो हुन्थ्यो । तर त्यसो हदै भएन, हुन किमार्थ दिनै दिइएन । घिस्रिएको बिकास डोर्याउन कहिले काही पहाड र हिमालमा जागेको राष्ट्रियता तुहाउन बारबार दक्षिण तीरबाट बाह्रै महिना कहिले लू कहिले मनसुनको आधि र सितलहररुपीे अग्रेजी शब्दमा काचो अर्थ आउने रभित्र पश्चिमी स्वर्थको विल्ला रुमलिएर भित्रिन्छ । अनि त्यही बिल्ला छातिको भित्र गोजीमा टाँस्नेहरु पहाडले जन्माएको मदेश र काठमाडौ नै हुन् ।

 

छिमेकीको आँखो फुटाई माग्न बरदान माग्ने जमना अब रहेन । कोही असल छिमेकी हुन्छन । कोही खराब हुन्छन । असल छिमेकीले छिमेकमा के कसो हुदैै छ ? सुख, सन्चो र समृद्धिको लागि चासो राख्छ । छिमेक असल भए आफू असल हुँला भन्ने विचार राख्छ । आपत बिपद देखिए सहयोगको हात फैलाउछ । खराब छिमेकी छिमेकमा चासो राख्छ र छिमेकी दुःखमा पर्दा रमाउछ र मौका हेर्छ अनि सकिन्ज्याल लुट्छ । त्यस्तै अवस्था भयो गएका केही सालहरुमा । देश प्राकृतिक प्रकोप र भईचालाले महा आपदविपदमा थियो । त्यही समयमा छिमेकले कहिले जानिजानि कहिले नजानेकोे थाहा नपाएको जस्तो नाटक रचना गर्दै आधा वर्षको समयसम्म नाकाबन्दी लगायो । उत्तरतिरको विकट भूबनोटमाथिको संरचनामा  र विकम्पित आवस्थामा समेत उत्तरी छिमेकीले सहयोगको हात अघि बढायो । राज्यमा आकलझुक्कल झुल्कने राष्ट्रियता गएको केही साल अच्चानक झुल्किेको के थियो । दक्षिणमा मनसुन मराडीयो । लू राक्कियो । यता काठमाडौ र मदेशको पेटमा परेको चौलानीले चुर्ना सलबलियो । झुल्कनै लागेको राष्ट्रियतामा ग्रहण लगाउन हेर्दाहेर्दै मुखिन्जेल चतुर्वेदी बकवेदान्तकारी तथौराहरु, त्रिवेदी रोजीवेटीका विचारक र विश्लेषकहरु अनि जमीनमुनिका स्वर्णप्रेमी शिष्य वैश्यावादीहरुको कथन र तर्कनाहरुः दक्षिण र पश्चिम दिशाबाट आएको स्वर्थ अनि ररुपी मनसुनको अाँधी र लूको प्रवद्र्धन, प्रयोग र प्रशोधनका लागि कवचको रुपमा पत्रपत्रिका र सामाजिक संजालमा छ्यापछयाप्ती सग्बगाए ।

 

चतुरेलाई पछिल्लो निर्वाचनताका राष्ट्रियताको भेलमा दाउ मार्दा ठूलो माछाको मासुसित मार्सी चामलको भात हसुर्ने सुअवसर मिल्यो । पहाडी भेगको खहरे खोलामा झै राष्ट्रियताको भेलले छाडेको बगरमा अहिले आएर टुप्पि, कन्दनी र टायरी खराउको सिनु भिरेको तानाशाही भुतको पहिलो सिकार निर्मला पन्त जस्ता युवति र महिलाहरु अनि गरिव बेरोजगारी युवाहरु भएका छन । शहरबजार, गाउँघरमा भुसको आगो ध्वाउनथालेको जस्तो छ । सर्वभौेमशक्ति हात लिएको अवतार मात्तिएर पात्तिएर इतिहासमा कुहिएको जंगे र छदमभेषी लेन्डुप मुखुण्डोमा लाखे नाच देश विदेशभरी सडक, चियापसल, संचार र सामाजिक संजाल जताततै नाच्दो छ । लाखे नाचका दर्शक र दीर्घाहरु कोही विचित्रको लाखे नाचेको तालमा नाचेका छनः छिनीछिनी । कोही हाँसेका छन्ः खितिति । कोही रोएका छन्ः धुरुधुरु । कोही चोरले देखाएर छाडेको पींजडाभित्रको सुगा जस्तै तीन छक्क परेका छन । विदेशतीर अहिलेको एनआरएन उहिलेको मुगलाने उनीहरु त उनीहरु नै भए तर अस्तित्व र पहिचान विर्सिएर थपुवा एनआरएन हुने बेलायती भुपु लाहुुरेहरु सपनामा नुन नलागेको अलिनु खोले खादो छ । विपनामा नै देखिएको भुटानी सरणार्थीहरुको जरो नदेख्ने मस्तिष्कले फेसबुकमा नाकको साइज हेरी आप्mनै नाकमाथि औलो ठड्याएर सुरीदो छ ।

 

एक पटक भएको दुर्घटना त्यही प्रकृतिमा दोश्रो पटक हुनु अरुहरुकोमा निको मानिदैन । सम्बन्धितमा जिम्मोवारीप्रति कानून लागु मात्र हुदैन हरेक व्यक्तिमा नैतिकताको ठूलो ख्याल हुन्छ । जुन सुकै काम होस, त्यस्को सन्मान हुन्छ । आफ्नो कामप्रति आफूले गरेका दक्षताप्रति गर्भ हुन्छ । काममा हाँसिल गरिएको दक्षतामा अन्यले सन्मान र इज्जत गर्छन, हस्तक्षेप गर्दैन । कुरा बंग्याउन ठीक मानिदैन । कसैले स्वीकार्दैनन ।  

 

सडकमा यात्रु बोकेर बस चलाउने ड्राइभर र देशमा राज्य बोकेर बस चलाउने ड्राइभर उनीहरु आफैमा सम्मानित आदरणीय हुदा हुदै पनि आफ्नो जिम्मेवारीमा गम्भिरता नलिदा आफै जनमानसमा हाँस्यपात्र भएको देखिदो रहेछ । वास्तवमा अन्यको सुरक्षा, सम्मान र समृद्धिका जिम्मा लिएका ड्राइभर वा पाइलट अन्य जो सुकै हुन, उनीहरुमाथि भएको जिम्मेवारी र त्यो जिम्मेवारी बहन गर्नु सक्ने दक्ष क्षमतामा उनीहरुले पाउने आदर सम्मान भर पर्ने हुन्छ, हुदोरहेछ । यदी कुनै न कुनै जिम्मेवारी पाएकाले आफ्नो दायित्व बोध गराउन नसके उनीहरु समाजमा उपहेलित र अनादरको पात्र भएर जीउनु पर्छ । पर्दोरहेछ । यसैको उदाहरण होला हाम्रामा बाइरोडको बाटोमा धुलो उडाउने वसको ड्राइभर भनेपछि समाजमा उस्कालागि जे जति मान्यता र इज्जत साचिएको हुन्छ र त्यसो हुदाहुदै पनि दृष्टिकोणमा भने अलिक पतित र कलंकित पातकी भाव भने घोलमेल भई नै रहेको हुन्छ । राज्य बोकेको बस चलाउने पतित ड्राइभरको त राज्यको शक्ति नै हातमा भएकाले, बाध्यता र स्वार्थले  पाएको सम्मान बाहेक अन्य सवै भन्दा बढी घृणाका पात्र  हुन्छन र हुदारहेछन । 

 

आज भोलि संचार र सामाजिक संजालले एकैबाजी एकैक्षणमा संसारभर न नंग्याएको त दिनै छैन । र भए पनि खोइ ? यी ड्राईभरहरु अग्रेजीमा लेखिएको प्रसिद्ध कथा एम्पअर्स न्यु क्लोथ्समा जस्तै सीरमा प्रत्यक्ष्य मुकुट पहिरीएका बाँकी शरीरको अन्य भाग दर्शकले जे देखे पनि नदेख्ने आँखोले हेरेर कतैबाट अह्राइएको प्रसंशा र तालिबजाईको महोत्सवमा आफूलाई जान्दाजान्दै हाँसीखुसी दर्शक र दीर्घातिर फर्किएर हात हल्लाउने राजा झै उत्साहित, उमति र उन्मुख छन । 

 

देशभित्र मात्र होइन संसारको जुनै कुनबाट जुनसुकै आँखोहरुले हेरे पनि यस्तै देखिन्छ । इति ।

 

कुम्ब्रान, साउथ वेल्स, यु.के. ।


Reliable life insurance
Nepal Telecocme

ग्लोबल नेपालीपत्रमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई info@nepalipatra.com मा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाई आफ्नो बिजनेश प्रवद्र्धन गर्न चाहनुहुन्छ भनेsales@nepalipatra.com सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाईंफेसबुकट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

थप समाचार

महाकाली नदीमा बगेर दुई किशोरी बेपत्ता

  • 20 minutes ago
महाकाली नदीमा बगेर दुई किशोरी बेपत्ता

बैतडी । महाकाली नदीमा बगेर शुक्रबार बैतडीका दुई किशोरी बेपत्ता भएका छन् ।

मेसी र नेयमार बालोन डि’ओरको मनोनयनमा परेनन्

  • 57 minutes ago
मेसी र नेयमार बालोन डि’ओरको मनोनयनमा परेनन्

एजेन्सी । फ्रेन्च फुटबल क्लब पेरिस सेन्ट जर्मेन (पिएसजी) का फवार्डद्धय अर्जेन्टिनी स्टार लियोनेल मेसी र ब्राजिलीयन स्टार नेयमारले यस वर्षको बालोन डि’ओरको मनोनयनमा स्थान बनाउन असफल भएका छन् ।

डायलायसिस मेसिन आयो, जडान भएन

  • 1 hour ago
डायलायसिस मेसिन आयो, जडान भएन

तुलसीपुर । स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले १८ डायलायसिस मेसिन दाङ पठायो । राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान घोराहीमा १० र राप्ती प्रादेशिक अस्पताल तुलसीपुरका लागि आठ मेसिन दाङ आइसकेका छन् ।



पर्यटन

टान निर्वाचनमा उम्मेद्वारी मनोनयन

टान निर्वाचनमा उम्मेद्वारी मनोनयन

काठमाडौँ। पर्वतीय पर्यटन व्यवसायीको छाता सङ्गठन ट्रेकिङ एजेन्सिज एशोसिएशन अफ नेपाल (टान)को यही साउन ३० गते हुने निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको मनोनयन दर्ता भएको छ। मालीगाउँस्थित टान सचिवालयमा आज अध्यक्षसहित पदाधिकारी र सदस्यहरूको मनोनयन गरिएको हो। टान नेतृत्वका लागि दुई प्यानलसहितको व्यवसायी समूह र एक स्वतन्त्र उम्मेदवारले मनोनयन गराएका छन्। टानको अध्यक्ष पदमा निलहरि बाँस्तोलाले प्यानलसहित उम्मेदवारी मनोनयन गराएका छन्।

जीवनशैली

धेरै चिया पिउनु स्वास्थ्यका लागि खतरनाक, हुनसक्छ यी समस्याको सिकार

धेरै चिया पिउनु स्वास्थ्यका लागि खतरनाक, हुनसक्छ यी समस्याको सिकार

एजेन्सी । विश्वका करोडौं मानिसले आफ्नो दिनको सुरुवात चियाबाट गर्छन् । धेरैजसो मानिसलाई दूधको चिया मन पर्छ भने कतिपयले ग्रीन टी पिउने गर्छन् । चिया शताब्दीयौंदेखि परम्परागत औषधिमा प्रयोग हुँदै आएको छ।