कोरोना नियन्त्रणमा 'असफल' भएपछि आत्मसमपर्णको बाटोमा सरकार

नेपालमा कोरोनाभाइरस संक्रमितको संख्या ६१ हजार ६०० भन्दा बढी पुगेको छ । शुक्रबार हालसम्मकै उच्च २ हजार २० जनामा कोरोना पुष्टि भएसँगै संक्रमितको संख्या बढेको हो । शुक्रबार जम्मा ११ हजार ४५८ स्वाब परीक्षण भएकोमा उक्त संख्यामा संक्रमित थपिएका हुन् ।

 

संक्रमितको संख्या एकैदिन २ हजारमाथि देखिँदा मानिसहरुमा थप त्रास उत्पन्न भएको छ । चीनको उहानबाट संक्रमण फैलन थालेपछि नेपालमा पनि हुने सम्भावित खतराको लागि तयार रहनुपर्ने सरकारले संक्रमितको संख्या साढे ६१ हजारभन्दा बढी भइसक्दा पनि नियन्त्रणको लागि उचित कदम चाल्न सकेको छैन । कोरोनाको संक्रमण फैलन नदिन तथा नियन्त्रण गर्नको लागि सरकारले चैत ११ गतेबाट ७९ दिनसम्म लकडाउनको घोषणा गरेको थियो । उपप्रधान तथा रक्षामन्त्री इश्वर पोखरेलको संयोजकत्वमा कोरोना भाइरस संकट व्यवस्थापन केन्द्र (सीसिएमसी)को गठन पनि भयो । तर, लकडाउन गर्दै सीसिएमसीको बैठक बस्नुको पनि औचित्य समाप्त भयो । सो समयमा आर्थिक गतिबिधिहरु ठप्प भएपछि सरकारले लकडाउनलाई केही खुकुलो बनायो । सरकारले लकडाउन खोल्नुको विकल्प नदेखेपछि सुरक्षात्मक उपाय अपनाएर बजार खोल्न दिने तथा काठमाडौँ उपत्यकासहित बढी जोखिम भएका क्षेत्रमा सवारी साधनमा जोर/बिजोर प्रणाली लागू गर्यो । तर, त्यसपछिको समय अझै विकराल बन्दै गयो । 

 

लकडाउनमा कोरोना नियन्त्रण गर्न ‘असफल’ भएको सरकार त्यसपपछि पुनः ‘निषेधाज्ञा’ गर्ने रणनीतिमा लाग्यो । नेपाल सरकार मन्त्रीपरिषद्को मिति २०७७/०५/०१ को निर्णय, संक्रामक रोग ऐन, २०२० को दफा २ एवं स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ को दफा ६९३० बमोजिम मिति २०७७/०५/१० गते राति १२ बजे देखि लागू हुने गरी काठमाडौँ उपत्यकामा निषेधाज्ञा जारी भयो । देशको राजधानी तथा सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको शहर भएको हिसावले संक्रमण फैलने डर भएको भन्दै सरकारले यस्तो निर्णय लिएको हो । काठमाडौँ उपत्यकामा सुरुवाती चरणमा निषेधाज्ञा लागू हुँदा लकडाउनकै जस्तो अवस्था थियो । जहाँ अत्यावशेक बाहेकका गतिविधिहरुलाई नियन्त्रण गरिएको थियो । तीन हप्तासम्म ‘कडा’ निषेधाज्ञा गरेको सरकारले पुनः निषेधाज्ञा पनि खुकुलो बनाउँदै ल्यायो । अन्ततः अहिले सरकार सबैभन्दा खुकुलो निषेधाज्ञाको रणनीतिमा छ ।

सवारी साधनमा जोर/विजोरसँगै चैत १० गतेदेखि बन्द रहेको शैक्षिक संस्था, मठ मन्दिर, मस्जित, चर्च, सिनेमा घर, पार्टी प्यालेस, मनोरञ्जनस्थल, खेलकुद लगायतकाका केही गतिविधी भने बन्द नै छन् । लामो रुटका सार्वजनिक सवारी साधन पनि चल्न थालेका छन्  । 

 

चाडपर्वमा झनै डर, दशै झन् दशा बन्ने खतरा

असोज महिना सुरु भइसकेको छ । दशैं तथा तिहारजस्ता चाडपर्व पनि नजिकिएको तथा सार्वजनिक यातायात चलेसँगै शहर बस्नेहरु गाउँतिर लाग्नेछन् । यसै त शहरमा भएका केही अवसर पनि गुम्दै गइरहेको बेला गाउँ नै फर्कनेको संख्या पक्कै धेरै हुनेछ । तर, पछिल्लो समय शहरमा संक्रमणको दर फैलदै गएको कारणले गर्दा गाउँ–गाउँमा पनि संक्रमण फैलने जोखिम उत्तिकै छ । धेरै स्थानीय तह गाउँमा हुनसक्ने जोखिमलाई न्यूनिकरण गर्न असफल भइसकेको लकडाउनको समयमा पनि देखिइसकेको छ ।

 

शहर छोड्नेहरु गाउँमै 

सरकारले कडा लकडाउन लगाए पनि काठमाडौँ उपत्यकासहित देशका बिभिन्न स्थानबाट सर्वसाधरणहरु कयौं दिन हिँडेरै घर पुगे । शहरको बसाई आर्थिक हिसावले कठिन हुने भएपछि उनीहरु गाउँतिर हानिएका हुन् । गाउँ गएका अधिकांश सर्वसाधरण फर्किएका छैनन् । बरु उनीहरुले शहरमा लिएको डेरा खाली गर्न थालेका छन् । यस हिसावले उनीहरु तत्काल शहर फर्किने सम्भावना कम छ ।

 

रोगले भन्दा पनि भोकका कारण जोखिम उठाउँदै भारत

छिमेकी राष्ट्र भारतमा कोरोना संक्रमण फैलन थालेपछि त्यहाँ रहेका लाखौं नेपाली कामदार निकै कष्ट भोगर देश फर्किए । तर, देशमा झनै भोकले मर्ने अवस्था आए पनि पुनः रोजगारीको लागि नेपालीहरु भारततर्फ हानिएका छन् । दैनिक १ लाख हाराहारीमा संक्रमण फैलदै गएको भारतमा केही अवसर भएकै कारण हजारौं नेपाली त्यसतर्फ प्रस्थान गरेका हुन् ।

 

विदेशमा कामदारहरु अलपत्र

 

सरकारले ढिलै भए पनि विदेशमा काम गर्न गएका तर, महामारी कै कारण अलपत्र परेका श्रमिकहरुको उद्धार कार्य सुरु गर्यो । यसबीचमा कोरोना भाइरस संकट व्यवस्थापन केन्द्र (सीसिएमसी)ले विदेशमा अलपत्र नेपालीको उद्धार रोक्न नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई पत्राचार गर्यो । तर, पुनः दैनिक बढीमा १५ सय जनासम्मलाई उद्धार गरिरहेको छ । सरकारले उद्धार गरेको भने पनि अझै पनि विदेशमा नेपालीहरुको अवस्था नाजुक रहेको समाचारहरु प्रकाशित भइरहेका छन् ।

सम्वन्धित देशको दूतावासमा जाँदा जाँदा वाक्क भएकाहरु विदेशमा नै सरकारविरुद्ध प्रदर्शन गर्न थालेका छन् । उनीहरु नेपाल नफर्किउन्जेलसम्मको लागि व्यवस्थापन गर्न पनि सरकार चुकिरहेको छ ।

 

राहत

कोरोनाको कारण  सरकारले लकडाउन तथा निषेधाज्ञा गर्दा थुप्रै उद्योग व्यवसाय मर्कामा परे । सोही कारण धरै सार्वसाधरणले जागिर गुमाउनुपर्यो । तर, राहतको लागि भने सरकारले खासै काम गरेन भन्दा फरक पर्दैन । दिएका केही किलो चामल, दाल, एक पोका नुन, एक पोका तेलले एउटा परिवारलाई कति दिन पुग्छ ? बरु रोजगारीको अवसर गुमेपछि गाउँ फर्किएकाहरुको लागि नागरिकहरुकै पहलमा बभिन्न ठाउँमा खाना खुवाउने काम भयो, चर्को घाममा खाली खुट्टा हिडिरहेकाहरुले जुत्ता/चप्पल पाए, पानी तिर्खा मेटाए । अझै पनि देशका बिभिन्न स्थानमा नागरिकहरुले भोकालाई भोजन दिएर मानवियता प्रस्तुत गरिरहेका छन् । तर, यसबीचमा सरकारले कर तिर्न भने आह्वान गर्यो । मर्कामा परेका व्यवसायहीहरुले यसबारेमा सरकारसँग गुनासो राखे पनि सरकारले भने सुनुवाई गरेन । 

 

पिसिआर परीक्षण

सरकारले कोरोनाको परीक्षण गर्नमा ‘कन्जुस्याई’ गरिरहेको छ । कोरोना संक्रमण फैलदै गर्दा अविश्वसनिय आरडीटी विधिबाट कोरोनाको परीक्षण गरेर सरकारले तीव्र आलोचना खेप्नुपर्यो । ठेकेदार कम्पनीले ल्याएका गुणस्तरहिन किटहरु प्रयोग गरेर जसोतसो भ्याए । तर, कोरोनाको वास्तविक जाँच गर्ने पिसिआर विधिको परीक्षणको दायरा अझै बढ्न सकेको छैन । नेपालमा हालसम्म पिसिआर विधीबाट जम्मा ८ लाख ९४ हजार ३ सय मात्रै परीक्षण भएका छन् । हालसम्मको अवधिमा यो संख्या निकै थोरै हो ।

नेपालमा पछिल्लो समय औषतमा दैनिक औषतमा १० हजारको हाराहारीमा परीक्षण भइरहेको छ । लकडाउनपछि हालसम्म औषतमा करिब ६ हजारमात्रै पिसिआर परीक्षण भएका छन् । 

 

कोरोना नियन्त्रण गरिरहेका देशहरुले भने पिसिआर परीक्षणको दायरालाई व्यापक बनाइरहेका छन् । सम्भावित व्यक्तिसँगै सम्भावना नै नभएका व्यक्तिहरुको परीक्षण पनि भइरहेको छ । तर, सरकारले भने आर्थिक कारणले गर्दा परीक्षणको दायरा बढाउन नसक्ने बताइसकेको छ ।

 

कन्ट्याक ट्रेसिङ

सरकारले कन्ट्याक ट्रेसिङको कामलाई पनि प्रभावकारी बनाउन सकेन । जो आफूलाई कोरोनाको सम्भावना रहेको भन्दै परीक्षणको लागि गए उनीहरुको मात्रै परीक्षण भएको छ तर, सम्भावितहरुको खोजीको लागि प्रभावकारी काम गर्न सकेको छैन । 

 

अर्को दुखत् कुरा के भने कोरोना संक्रमितमध्ये कतिपय व्यक्ति सरकारको सम्पर्कमा पनि छैनन् । कोरोनाको ‘हटस्पट’ काठमाडौँ उपत्यकाका ५ सय भन्दा बढीसंक्रमित सम्पर्कमै छैनन् । काठमाडौँ महानगरका ४५२ तथा ललितपुर महानगरका ७५ जना संक्रमित दुवै महानगरको सम्पर्कमा छैनन्  । स्वाब दिँदैगर्दा भरेको विवरणमा उनीहरुले राखेको सम्पर्क नम्बर नै गलत पाइएपछि उनीहरुको खोजीमा प्रहरी लागेको छ । ति स्वाब दिनेहरुले कोरोना रिपोर्ट ‘पोजेटिभ’ आएको जानकारी नै प्राप्त गरेका छैनन् । 

 

पहुँच पुगेका व्यक्तिहरुले पटक–पटक कोरोना परीक्षण गराएका छन् । उनीहरुको सम्पर्कमा आएका व्यक्तिमा कोरोना देखिनेवित्तिकै परीक्षणको लागि पुगिहाल्ने समाचार प्रकाशित भइरहेका छन् । तर, आम सर्वसाधरणको लागि यो सेवा लिन त्यति सहज छैन । 

 

मृतकको कोरोना परीक्षण नगर्ने

मृत्यु भएका व्यक्तिको कोरोना परीक्षण गर्दा रिपोर्ट पोजेटिभ आएका समाचार पनि प्रकाशित हुँदै छन् । कतिपयको अन्तिम संस्कार सकेपछि रिपोर्ट आउँदा पोजेटिभ पनि भेटिएका छन् । तर, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले गत बुधबार मृतकको स्वाब लिएर कोरोना परीक्षण नगर्न निर्देशन दिएको छ । मन्त्रालयले शंकास्पद व्यक्तिको मृत्यु भएमा सावधानीपूर्वक अन्तिम संस्कार गर्न निर्देशन दिँदै स्वाब परीक्षणको आवश्यकता नभएको बताएको छ । तर, विज्ञहरुले भने सरकारको यो निर्देशनको चर्को आलोचना गरका छन् ।

 


ग्लोबल नेपालीपत्रमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई info@nepalipatra.com मा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाई आफ्नो बिजनेश प्रवद्र्धन गर्न चाहनुहुन्छ भनेsales@nepalipatra.com सम्पर्क गर्न सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाईंफेसबुकट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

थप समाचार

काठमाडौँ उपत्यकामा थप २३८८ जनामा कोरोना संक्रमण

  • 4 hours ago
काठमाडौँ उपत्यकामा थप २३८८ जनामा कोरोना संक्रमण

काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा थप २३८८ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ।

नेपालमा हालसम्म कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या ७५७ पुग्यो

  • 4 hours ago
नेपालमा हालसम्म कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या ७५७ पुग्यो

काठमाडौँ । नेपालमा थप १८ जनाको कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु भएको छ। योसँगै कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या ७५७ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ।

नेपालमा थप ३७९० जनामा कोरोना संक्रमण

  • 4 hours ago
नेपालमा थप ३७९० जनामा कोरोना संक्रमण

काठमाडौँ । नेपालमा थप ३७९० जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । योसँगै नेपालमा कुल संक्रमितको संख्या १ लाख ३६ हजार ३६ जना पुगेको छ। त्यस्तै सक्रिय संक्रमितको संख्या ४०,७७८ पुगेको छ ।



पर्यटन

पर्यटन प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रममा जोड दिन्छुः रेबान अध्यक्ष बराल

पर्यटन प्रवद्र्धनात्मक कार्यक्रममा जोड दिन्छुः रेबान अध्यक्ष बराल

पोखरा । रेष्टुरेण्ट एण्ड बार एशोसिएशन पोखराको २६ औंँ साधारणसभा तथा १४ औंँ अधिवेशनबाट लक्ष्मण बराल अध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन् । अध्यक्ष बरालले कोभिड– १९ को महामारीका बीच सुस्ताएको पर्यटन क्षेत्रलाई उकास्न आफ्नो नेतृत्व नयाँ विकल्पको खोजी साथ अघि बढ्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।

विचित्र विश्व

आफैले लापरबाही गर्दा कोरोना संक्रमणबाट गयो यी सोसल मिडिया स्टारको ज्यान

आफैले लापरबाही गर्दा कोरोना संक्रमणबाट गयो यी सोसल मिडिया स्टारको ज्यान

एजेन्सी । एक जना सोशल मिडिया स्टारको कोरोना भाइरसको संक्रमणबाट मृत्यु भएको छ । केही हप्ता अगाडि उनले कोरोना भाइरस नक्कली भाइरस भएको बताएका थिए । ३३ वर्षे सोसल मिडिया स्टार काफी चर्चामा पनि रहेका थिए । उनको इन्टाग्राममा १० लाखभन्दा अधिक फलोअर्स रहेका छन् ।